Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne WYSPA

: O laboratorium ::: Otwarcie ::: Aktualności i relacje ::: Ścieżki edukacyjne ::: Zdjęcia :

Laboratorium Edukacyjno-Twórcze WYSPA ODKRYĆ w Sopocie ul. Kolberga 15

prowadzone jest przez Stowarzyszenie Twórcze i Edukacyjne Wyspa.

Ośrodek ma na ceku wdrożenie innowacyjnego programu pedagogicznego WYSPA, w zakres którego wchodzą również prace problemowe związane z Ogólnopolskim Konkursem Twórczego Używania Umysłu WYSPA ZAGADEK. Praca nad rozwojem tej innowacji została nagrodzona Społecznym Noblem ASHOKI przez Ogólnoświatową Organizację Innowatorów dla Dobra Publicznego - ASHOKA. Laboratorium umożliwia dziecku ujawnianie się postawy twórczej i badawczej. Poprzedza ją zarówno indywidualne, jak i grupowe przeżycie emocjonalne, które jest związane z dokonywaniem przez uczniów odkryć. Wyspa Odkryć jest miejscem, w którym może zaistnieć ciekawość dziecięca w swojej nieskażonej, naturalnej postaci.

Słowa klucze:

A. Użyteczność i rozwój
Na Wyspie Odkryć uczeń sam w naturalny sposób podejmuje wysiłek poznawczy, prowadzi badania i szuka odpowiedzi na postawione zagadnienia problemowe. Poszukiwania wspomagane są wiedzą pedagogiczną pozostawioną przez klasyków Nowego Wychowania. Ćwiczenia w laboratorium prowadzi się m.in. metodą projektów. Mają one jasny i zrozumiały cel. Doprowadzają do rozwinięcia aktywności na wielu polach.

B. Radość z odkryć i twórcze myślenie
W naszej pracy uwzględniamy zróżnicowane zainteresowania dzieci więc to, co dla jednego jest ciekawe, nie musi być takie dla drugiego. Dzieci pracują w mniejszych grupach. Twórcze myślenie może rozwinąć się dzięki pogłębionemu wniknięciu w problem. Dana rzecz dostrzegana jest z wielu punktów widzenia. Zdarza się, że dzieci w trakcie takiego myślenia odczuwają radość, jaka bywa udziałem naukowców dokonujących odkryć lub twórców rozwiązujących problem.

C. Słownictwo i uczenie się
Praca nastawiona jest na zdobycie umiejętności uczenia się. Potrzebne jest to szczególnie dziś, w szybko zmieniającym się świecie. Dzieci wzbogacają się o nowe pojęcia, które powiązane są z prowadzonym zagadnieniem przewodnim. Wiąże się to z rozwijaniem i kultywowaniem umiejętności myślenia. Brak tego powoduje, że dziecko w pewnym wieku zaprzestaje tej specyficznie ludzkiej aktywności i zamienia się w odtwórcę i wykonawcę odgórnych zaleceń. Naszym zadaniem jest wprowadzenie dziecka w pasjonujący świat zagadek i problemów.

D. Własna aktywność
Przyjemność obcowania z dorobkiem cywilizacyjnym ludzkości umożliwia inne spojrzenie na własną edukację i pozwala na lepsze wykorzystanie wolnego czasu, np. zmianę biernego obcowania z grami komputerowymi czy telewizją na aktywne wyszukiwanie informacji w różnych źródłach – wystawach, telewizyjnych programach edukacyjnych, wyjazdach itp. Można otoczyć dziecko najnowszym sprzętem, ale nie zastąpi on nigdy myślenia. Za każdym razem musimy wybierać takie informacje, które mają ładunek rozwojowy, a następnie staramy się je włączyć w proces myślenia dziecka, tak aby doprowadzić do jego własnej aktywności.

Kto jest twórcą programu i jak on powstał?
Autorem programu jest Marian Chwastniewski. Wyspa Odkryć jest kontynuacją programu WYSPA, rozwijającego postawy twórcze i badawcze uczniów. Zatwierdzony on został jako innowacja pedagogiczna przez Kuratorium Oświaty w Gdańsku. Program ten wynika z wieloletnich, zdobywanych od 1980 roku, doświadczeń edukacyjnych autora. Złożyły się na nie m.in. prowadzenie szkoły wiejskiej w górach, współpraca z międzynarodowym programem Teatru Źródeł Jerzego Grotowskiego czy realizacja autorskiego przedsięwzięcia Aperio z zakresu kultury czynnej. Konieczność budowy nowego systemu edukacyjnego powstała w trakcie wieloletniej pracy nauczycielskiej w szkole podstawowej i gimnazjum.

Jak będzie przebiegać praca?
Na zajęciach w Laboratorium wprowadzamy ćwiczenia inspirujące i stymulujące twórcze działanie. Zadaniem prowadzącego jest umożliwienie dziecku dotarcia do punktu, który nazywam punktem zdziwienia. Może się to dziać zarówno przez „myślenie pytajne”, dostrzeganie analogii, spostrzegawczość jak i ponowne definiowanie problemów, zjawisk i towarzyszących im pojęć. Aby nauczyć się myśleć twórczo musimy spojrzeć na świat „świeżym wzrokiem”. Dziecko spotyka się u nas w działaniu z niedostrzegalnym często dla niego światem zmysłów. Odpowiednie ćwiczenia kształtują wrażliwość na różnorodne impulsy. Laboratorium Wyspa Odkryć pomaga dzieciom, a także twórczym nauczycielom w budowaniu osobistego modelu pracy z wychowankiem. Dzieci wzbogacą się o myślenie dywergencyjne i konwergencyjne. Uzyskają zdolności tworzenia różnych rozwiązań zadań konstrukcyjnych oraz otwartych problemów. Całe życie jest procesem rozwiązywania problemów i w Laboratorium Wyspa Odkryć dziecko ma okazję przygotować się do tego, jak nauczyć się efektywnie pracować. Nierozerwalnie związane jest to ze sprzyjaniem rozwojowi dziecięcej ciekawości .

Oficjalne otwarcie LABORATORIUM EDUKACYJNO-TWÓRCZEGO WYSPA ODKRYĆ

W dniu 22 lutego 2006 Prezydent Sopotu Jacek Karnowski uderzeniem w duży gong otworzył w Sopocie Laboratorium Edukacyjno- Twórcze WYSPA ODKRYĆ.

Po krótkim wprowadzeniu Prezydenta Sopotu , pani Jolanty Górskiej- Naczelnik Wydział Oświaty i Mariana Chwastniewskiego mieliśmy okazję uczestniczyć w kilku pracach warsztatowych.

Na początku braliśmy udział w ciekawej zabawie. Polegała ona na rozpoznaniu dźwięków jakie wydaje dany instrument. Pan Chwastniewski zaproponował, aby wyobrazić sobie rodzaj dźwięków danego instrumentu na podstawie jego wyglądu. Następnie konfrontowaliśmy to z rzeczywistością. Potem odbyła się interesująca prezentacja prototypowego instrumentu zbudowanego przez zespół konstruktorów Marka Pikonia i Borysa Semenowicza. W części ostatniej zobaczyliśmy fragment pracy, która powstała przez połączenie dźwięku ze słowem. Dziewczęta działaniem OTWARCIE w określonej strukturze rytmicznej otwierały drzwi i okna wypowiadając jednocześnie w tańcu wyliczankę opartą na związkach słownych. Słowa te dotyczyły otwierania w wielu językach świata.

zapraszamy do przeczytania artykułu, opisującego otwarcie naszego Laboratorium

Aktualności i relacje

29.04.2008
Prace laboratoryjne na WYSPIE ODKRYĆ

W pracach Laboratorium Edukacyjno-Twórczego „Wyspa Odkryć” na początku 2008 roku przez ponad 2 miesiące brała udział grupa studentów z następujących krajów: Brazylii, Niemiec, Ekwadoru i Chin.

Podczas zajęć studenci współpracowali z dziećmi tworząc wspólne rozwiązania problemów badawczych twórczych. Praca odnosiła się do znalezienia języka porozumienia oraz do komunikacji międzykulturowej. Motywem łączącym prace tych grup było wyjście z własnych doświadczeń życiowych i tworzenie skojarzeń bliskich swojej kulturze.Okazało się, że zarówno przy zabawach słownych jak i rytmicznych istnieje zrozumiała i wspólna dla nas wszystkich baza. Rytm i rym zafunkcjonował niezależnie od kultury. Praca ta dostarczyła nam dużych przeżyć. Studenci czynnie prowadzili prace w podgrupach z dziećmi, które bardzo przeżywały realizowane przez siebie działania. Jednym z tematów był „Dom w moim kraju”. Uczniowie wraz ze studentami budowali modele domów w których mieszkają, wykorzystując różne materiały. Tworzyli też sceny przedstawiające wydarzenia powiązane z domem oraz charakterystycznym dla danej kultury dźwiękiem. Pracowaliśmy także nad powiedzeniami i przysłowiami wyrażającymi mądrość ludową danego kraju oraz tworzyliśmy ćwiczenia rytmiczne powiązane z brzmieniem danego języka.

22.04.2008
Dzień EKSPERYMENTÓW w Laboratorium Edukacyjno -Twórczym Wyspa Odkryć

W dniu 18 kwietnia 2008 roku przeprowadziliśmy w naszym Ośrodku serię spotkań, na których uczniowie przygotowali i przeprowadzili eksperymenty dla wszystkich klas III i IV Szkoły Podstawowej nr 9 w Sopocie oraz dla wybranych uczniów z klas V i VI tejże szkoły.

W dniu 22 kwietnia studentka Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego Aleksandra Willma zaprezentowała doświadczenia chemiczne dla uczniów klasy II i dla dzieci uczęszczających na zajęcia Wyspy Odkryć.

Pomysł DNIA EKSPERYMENTÓW był prosty i polegał na wybraniu przez ucznia z proponowanego zestawu doświadczeń jednego eksperymentu i pokazaniu go innym. Wstępnej selekcji doświadczeń dokonywali niektórzy nauczyciele (najczęściej na godzinach wychowawczych), a następnie pomysły przedstawiano na cotygodniowych spotkaniach w Laboratorium WYSPA ODKRYĆ.

Idea przeprowadzenia doświadczeń przez dzieci i dla dzieci nie jest nowa. Dla jednych pojawiła się ona jako wyzwanie, a dla innych była jak wykonanie zadania domowego. Niektórzy traktowali to jako zabawę. Prawie miesiąc trwały rozmowy z wybranymi uczniami, które miały skonkretyzować problemy, a następnie przeprowadzono próbne pokazy. Okazało się wtedy, że nie jest to łatwe, ponieważ były to najczęściej pierwsze próby eksperymentalne uczniów. Twórczość i postawa badawcza ucznia nie rozwija się bowiem w pustce. Wprowadzenie nowej jakości w nauczaniu, jaką jest bezpośrednia obserwacja zachodzących zjawisk, wymaga zaanagażowania najpierw nauczyciela, a następnie ucznia. Potrzebne są odpowiednie warunki materialne i sprzyjąca atmosfera w środowisku domowym i szkolnym. Musi się to odnosić do konkretnych zagadnień.

Oto niektóre z zademonstrowanych pytań:

Czy powietrze się rozszerza?
Jak to się dzieje, że mamy dzień i noc oraz pory roku?
Jak działa serce jako pompa?
Czy można zagrać melodię na kieliszkach i kanistrach i jak to zrobić?
Jak dochodzi do tego, że tonie statek?
Spróbuj skopiować rysunek za pomocą odbicia w szybie.
Dlaczego rakieta jest taka szybka?
Jak doprowadzić do reakcji ilustrującej wulkan?
Dlaczego dmuchając w butelki wydobywa się z nich różny dźwięk?
Czy można skleić kartki książki bez użycia kleju?
Jak ochronić jajko przed upadkiem z dużej wysokości?

Zobaczyliśmy w sumie 48 demonstracji i pokazów zaprezentowanych przede wszystkim uczniom klas III i IV. Reakcje i pełne przychylności przyjęcie prezentowanych doświadczeń przez naszych najmłodszych uczniów sygnalizuje nam, że planowane na koniec września popołudnie lub wieczór z eksperymentami może zainspirować do własnych pokazów także i tych, którzy teraz byli jedynie obserwatorami eksperymentów.

Po pokazach doświadczeń w ramach DNIA EKSPERYMENTÓW odbyły się dwa warsztaty z zakresu robotyki i informatyki. Uczestniczyli w nich ci uczniowie, którzy przygotowali i pokazali innym swoje doświadczenia. Damian Wiśniewski pracujący w projekcie RoboCAMP z Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni zaprezentował dzieciom możliwości robotów i zasady ich sterowania.

Dzień Eksperymentów zakończył się wyjazdem grupy pracującej w Laboratorium Edukacyjno-Twórczym WYSPA ODKRYĆ do Laboratorium Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie. Dzieci zobaczyły wyposażenie nowoczesnych pracowni naukowych Zakładu Genetyki i Biotechnologii Morskiej i wykonały tam prace pod opieką dr. Tomasza Kijewskiego. Następnie gościły w Zakładzie Ekologii Morza, gdzie dr Lech Kotwicki przeprowadził z nimi warsztaty naukowe. Spotkanie z osobami pracującymi naukowo, mającymi pasję poznawania świata było dla dzieci ogromnym przeżyciem. Zadawały dziesiątki pytań i wszystkiemu się dziwiły. Myślę, że w ten sposób rodzą się przyszłe dojrzałe wybory, a dotknięcie tajemnic świata zaowocuje postawą twórczą i badawczą.

Bardzo dziękuję wszystkim osobom współpracującym przy przygotowaniu i przeprowadzeniu Dnia Eksperymentów. Nauczycielom i dyrekcji Szkoły Podstawowej nr 9 w Sopocie za cierpliwość i zrozumienie dla pierwszych prób eksperymentalnych dzieci. Wolontariuszom - Pawłowi Zalewskiemu, Aleksandrze Willmie i Małgorzacie Willmie ze Stowarzyszenia Twórczego i Edukacyjnego Wyspa, Damianowi Wiśniewskiemu z RoboCAMP, dr. Tomaszowi Kijewskiemu i pracownikom Zakładu Genetyki i Biotechnologii Morskiej oraz dr. Lechowi Kotwickiemu z Zakladu Ekologii Morza Instytutu Oceanologii PAN w Sopocie.

20.08.2007

Artykuł Barbary Jankowskiej

Laboratorium WYSPA ODKRYĆ - pionierska innowacja edukacyjna w Sopocie

O Marianie Chwastniewskim dowiedziałam się od koleżanki studiującej pedagogikę, która odbywa praktyki w Stowarzyszeniu Twórczym i Edukacyjnym Wyspa.

Opowiadała, że jest bardzo zadowolona z zajęć w Laboratorium Wyspa Odkryć, gdyż wszystko wygląda tam inaczej niż w zwykłej szkole. Postanowiłam przyjrzeć się bliżej takiej formie nauczania i poszłam na zajęcia. Sala mieści się na parterze. Wysoki, smukły mężczyzna przywitał mnie bardzo ciepło - to był pan Marian. Zaraz zaczął z pasją opowiadać o swojej pracy. Rozpoczęły się pierwsze zajęcia. Zdumiewające było dla mnie to, jaką pomysłowością wykazują się dzieci. Myślą one szybko i twórczo. Później dowiedziałam się, że wielu z jego wcześniejszych uczniów zostało laureatami konkursów przedmiotowych.

Przyjechałam potem jeszcze kilka razy na zajęcia w Laboratorium Edukacyjno- Twórczym Wyspa Odkryć w Sopocie i usłyszałam tam zaskakujące pytania: Dlaczego kropla wody znika? Czym jest wiatr? Dlaczego człowiek ma uszy, oczy, usta i nos usytuowane na głowie? Uczniowie zastanawiają się nad takimi pytaniami, a odpowiedzi muszą sami znaleźć, wykorzystując podane informacje. Dzieci, przychodzące na zajęcia

w Laboratorium WYSPA ODKRYĆ, tak pracować nauczyły się w ciągu kilku miesięcy. One już rozumieją, że nauka może być czymś więcej, niż zbiorem pojęć wpisywanych do zeszytów. Zauważyłam także, że potrafią się cieszyć, gdy samodzielnie odpowiedzą na pytania. Marian Chwastniewski, który prowadzi zajęcia wraz z asystentami zadaje wiele pytań. Następnie czeka aż młodzi odkrywcy sami, poprzez spostrzeżenia i dociekania, znajdą rozwiązanie danego problemu.

To jest zupełnie inna lekcja: On uczy, jak się uczyć.

Wnętrze Laboratorium różni się od typowej sali lekcyjnej. Nie ma tam ławek poustawianych jedna za drugą, skierowanych w stronę tablicy. Co więc jest? Są instrumenty, przyrządy, teatr cieni w postaci wielkiej białej kurtyny i skierowanych na nią niewielkich lampek, są też napisy w obcych językach, kolorowe arkusze papieru i mnóstwo uśmiechniętych buzi uczniów. No i oczywiście promieniujący radością instruktorzy prowadzący zajęcia.

Włącza się muzykę, a właściwie słychać tylko pojedyncze dźwięki, które dzieci muszą zilustrować za pomocą cienia. Uczniowie pracują w małych grupach, a wyniki przedstawiane są wszystkim i omawiane. Takie zajęcia uczą kreatywności. Następna lekcja jest o pogodzie; oglądamy film o zjawiskach atmosferycznych. Wiatr, deszcz, burza, tęcza - pytanie, co to jest?

Nie podaje się dzieciom gotowych odpowiedzi. Poszukują potrzebnych informacji w filmie i książkach. Dzięki takiemu podejściu uczą się samodzielnego myślenia i szybciej zapamiętują. W ulotce o Laboratorium WYSPA ODKRYĆ znajduje się informacja, że jest to miejsce, w którym ciekawość dziecięca może zaistnieć w naturalnej postaci. Świat widziany w takiej formie jest na pewno znacznie ciekawszy niż ten, który znają z podręczników. Przekaz szkolny jest zazwyczaj werbalny i odbywa się przez pojęcia.

Powstanie Laboratorium WYSPA ODKRYĆ w Sopocie zapoczątkowało rzeczywiste zmiany w metodach pracy pedagogicznej. Animatorzy Laboratorium bezpośrednio wpływają na pracę sopockich szkół poprzez udostępnienie takiego modelu pracy na warsztatach twórczych dla uczniów i nauczycieli. Współpraca Stowarzyszenia Twórczego i Edukacyjnego WYSPA z Wydziałem Oświaty Urzędu Miasta Sopot okazała się nie tylko w tym względzie bardzo owocna. Z zajęć w Laboratorium korzystają zarówno uczniowie szkół sopockich, jak i studenci Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego. W przyszłości będą mogli wykorzystać w swojej pracy pedagogicznej zdobyte w Laboratorium doświadczenie. Wojciech Drzewiński, najbliższy współpracownik Mariana Chwastniewskiego, który przez kilka lat pracował przy tworzeniu Laboratorium, a następnie zbierał doświadczenia w takiej pracy z dziećmi i młodzieżą, został nowym dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 9 w Sopocie. W swojej placówce planuje on rozpoczęcie procesu zmian pracy pedagogicznej od klas najmłodszych i ścisłe powiązanie pracy laboratoryjnej z praktyką szkolną.

Marian Chwastniewski wprowadza innowację społeczną nie tylko poprzez ośrodek w Sopocie. Realizuje on również Ogólnopolski Konkurs Twórczego Używania Umysłu WYSPA ZAGADEK. Od jesieni 2007 rozpocznie się kolejna ósma edycja tego konkursu.

Jego pracami i badaniami zainteresowała się międzynarodowa organizacja Ashoka, która wyszukuje i zrzesza wyjątkowe osobowości, wprowadzające innowacyjne, systemowe rozwiązania problemów społecznych. Marian Chwastniewski otrzymał za swoją dotychczasową pracę społecznego Nobla Ashoki. Głównym powodem uznania ze strony organizacji był fakt, że punktem wyjścia do pracy z dziećmi i młodzieżą tego innowatora jest rzeczywisty problem, który próbuje on rozwiązać w realny sposób. Jednym z członków tej organizacji jest ubiegłoroczny laureat Pokojowej Nagrody Nobla M. Yunus.

Ścieżki edukacyjne

Program będziemy realizować kilkoma ścieżkami edukacyjnymi. Jedna z nich pod nazwą ZMYSŁY I NATURA CZŁOWIEKA odnosi się bezpośrednio do człowieka i świata jego zmysłów tzn. wzroku, słuchu, smaku i powonienia a także odczuć kinestetycznych. Druga o nazwie KULTURA I CYWILIZACJA powiązana jest z drogą rozwoju cywilizacyjnego człowieka i zagadnień z nim powiązanych.

Trzecia - PRZYRODA I NAUKA eksplorować będzie świat przyrody ze zwróceniem uwagi na nasze najbliższe otoczenie. W naszych pracach w latach 2006-2007 podejmiemy skomplikowane związki między dźwiękami a światem mowy i pisma. Położymy jednocześnie nacisk na praktyczną stronę badanych zjawisk. Powinno to znaleźć swoje odzwierciedlenie w projektach stanowisk doświadczalnych.Będą one podstawą kolejnego przedsięwzięcia. Sfinansowanie tej inwestycji powinno dokonać się poprzez uzyskanie na ten cel środków unijnych.

Dla zainteresowanych naszą pracą podajemy telefoniczne numery kontaktowe - (0-58)-733- 07-09 lub 505- 071-954.

Adres: Laboratorium Edukacyjno -Twórcze
WYSPA ODKRYĆ
81-881 Sopot - Brodwino
ulica Kolberga 15
( Wejście przez Szkołę Podstawową nr 9. Prosimy o wcześniejsze telefoniczne uzgodnienie terminu spotkania)

Projekt współfinansowany przez Urząd Miasta Sopot

Autor: Marian Chwastniewski